“Vrijheid is niet dat alles kan, maar dat je kunt kiezen zonder bang te zijn voor de gevolgen.”

Het afgelopen jaar mocht mijn dochter ,12 jaar, groep 8, kinderburgemeester van Doetinchem zijn. Een bijzondere rol. Ceremonieel, zichtbaar, maar vooral betekenisvol. Als voorzitter van de kinderraad vertegenwoordigde zij met de overige leden de stem van de kinderen in onze gemeente.

Ze maakte van dichtbij feestelijke momenten mee: het binnenhalen van Sinterklaas, de sleuteloverdracht tijdens Carnaval en het co-hosten van het Bevrijdingsfestival, waar de vrijheidslopers met het bevrijdingsvuur werden onthaald.

Momenten die vieren wat vrijheid betekent.

Maar vrijheid kreeg voor mij pas echt diepgang op 4 mei.



Die avond droeg mijn dochter een gedicht voor in een volle kerk tijdens de herdenking van de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de oorlog inmiddels 81 jaar geleden werd beëindigd, was de kerk tot de laatste plek gevuld. Ze sprak rustig, met de juiste toon en een indrukwekkende vanzelfsprekendheid. Als ouders keken we met trots en met kippenvel.

Na afloop liepen we in een stille stoet naar het herdenkingsmonument. Kransen werden gelegd. Verhalen werden verteld. Verhalen die zijn doorgegeven, omdat er nog maar weinig ooggetuigen zijn.

Eén verhaal bleef hangen.

Over mannen, ook hier in Doetinchem, die verplicht werden om te werken voor de Duitse bezetter. Weigerden ze, dan volgde gevangenschap. Veel (jonge) mannen doken onder om te voorkomen dat ze gedwongen werden werk te doen dat tegen alles in ging waar ze voor stonden.

Dat raakte me.

Ik heb het in mijn werk vaak over de gouden kooi. Over mensen die zich gevangen voelen in hun baan. Vast, leeggezogen, niet meer gelukkig. Maar op dat moment besefte ik: dit woord “gevangen” krijgt ineens een totaal andere lading.

Wat een luxe hebben wij eigenlijk.

Als wij werk doen dat ons niet (meer) gelukkig maakt, kunnen we kiezen. We hoeven niet te vluchten. We worden niet opgesloten, niet gestraft, niet weggehaald bij de mensen van wie we houden. We mogen opnieuw richting bepalen.

Die situaties zijn natuurlijk niet te vergelijken. En toch maakt het iets duidelijk.

Toen ik mijn dochter tijdens de voorbereiding op haar rol voor het bevrijdingsfestival vroeg:
“Wat is voor jou vrijheid?”
antwoordde ze zonder twijfel:
“Dat ik kan zijn wie ik wil zijn en dat ik kan doen wat ik wil doen.”

Daar kan ik het alleen maar mee eens zijn.

Vrijheid betekent dat je mag worden wie je bent. Dat je keuzes kunt maken die passen bij jouw waarden, jouw energie en jouw geluk. Dat je niet hoeft te blijven uit angst, maar mag bewegen vanuit vertrouwen.

En ja, zij mag worden en zijn wie ze wil. Als ze maar gelukkig is.

Want helaas is dat, zelfs vandaag de dag, nog lang niet overal vanzelfsprekend.

En misschien is dát wel precies waarom we onze vrijheid moeten blijven herdenken, voelen én gebruiken.
Ook in ons werk.